Kraljic Matrix

De Kraljic Matrix is een beproefd model waarmee de inkoopstrategie van een bepaalde categorie bepaald kan worden. De matrix is in 1983 door Peter Kraljic ontwikkeld en tot op heden nog steeds actueel. Het model wordt wereldwijd door inkopers toegepast en helpt om inzicht te verkrijgen in het toeleveringsrisico van de in te kopen goederen en diensten in relatie tot de kosten. Met deze methode is het relatief eenvoudig om inzicht te verkrijgen in belang van wat een organisatie inkoopt en hier de inkoopstrategie op te bepalen.

Routineproducten zijn producten of diensten die je makkelijk kan verkrijgen in de markt en veel aanbieders heeft. Je kan makkelijk switchen van leverancier, echter gezien de relatief lage kosten die deze categorieën vertegenwoordigen wil je juist het proces zo eenvoudig mogelijk inrichten zodat je hier zo min mogelijk omkijken naar hebt en het eenvoudig voor je organisatie beschikbaar is en de administratieve last zo laag mogelijk is.

Kraljic Matrix
Kraljic Matrix inkoop

Hefboomproducten zijn producten of diensten die eveneens makkelijk verkrijgbaar zijn en waarvoor genoeg alternatieve leveranciers beschikbaar zijn. De waarde daarentegen is relatief hoog, maar door de eenvoudige uitwisselbaarheid is zijn prijzen en voorwaarden goed onderhandelbaar. De inkoper kan hier goed gebruik maken van de marktwerking en de complexiteit van de contracten is relatief gering.

Knelpuntproducten zijn producten of diensten die in het algemeen bij één of slechts enkele leveranciers verkrijgbaar zijn. Het toeleveringsrisico is hierdoor groter, maar de invloed op de kosten ofwel winst is relatief gering. Het zekerstellen van beschikbaarheid staat hierbij voorop en de afhankelijkheid van de leverancier is groot. De inkoper richt zich hier met name op het afsluiten van goede contracten om tijdige levering te garanderen dan wel het zoeken naar alternatieven.

Strategische producten zijn producten of diensten waarbij zowel de kosten als het toeleveringsrisico hoog zijn. Beschikbaarheid is van essentieel belang, evenals het beheersbaar houden van de kosten, omdat dit direct van invloed is op de winst dan wel het concurrentievoordeel van de organisatie. De inkoper streeft naar een grote wederzijdse afhankelijkheid door nauw samen te werken met de leverancier en hiermee goede contracten af te sluiten die voor beide partijen gunstig zijn.